Turniej Czterech Skoczni nazywany jest czêsto narciarskim
"Wielkim Szlemem", z tym, ¿e rozgrywanym w ci±gu
kilku dni. Dla wielu skoczków jest równie wa¿ny co igrzyska
olimpijskie i mistrzostwa ¶wiata, a wygranie go ¶wiadczy o
presti¿u zawodnika, choæby ze wzglêdu na konieczno¶æ oddania
kilku imponuj±cych i poprawnych stylowo skoków podczas
wszystkich czterech konkursów Turnieju. Polakom od niedawna
impreza ta kojarzy siê z pierwszym wielkim triumfem Adama
Ma³ysza w 49. edycji tych zawodów, a tym samym z najwiêkszym
wydarzeniem w historii wystêpów polskich skoczków narciarskich
od czasu zwyciêstwa Wojciecha Fortuny na Olimpiadzie w Sapporo.
Sam pomys³ zorganizowania Turnieju Czterech Skoczni narodzi³
siê latem 1949 roku w domu "Maler" w Partenkirchen,
w¶ród przebywaj±cych tam dzia³aczy narciarskich z Ga - Pa i
Innsbrucku. Wcze¶niej, w zimie tego samego roku Miêdzynarodowa
Federacja Narciarska znios³a zakaz udzia³u skoczków
niemieckich w imprezach miêdzynarodowych, który obowi±zywa³
od koñca II wojny ¶wiatowej.
Ostatecznie plan "niemiecko - austriackiego tournee
skoczków" opracowano podczas jednego z nocnych konkursów
skoków w 1952 roku, w miejscowo¶ci Seegrube ko³o Innsbrucku.
Ostatni z piêciu obecnych wówczas pomys³odawców Turnieju, a
pó¼niej jego honorowy prezydent Putzl Pepeunig zmar³ w 1999
roku i zosta³ pochowany na cmentarzu nieopodal skoczni Bergisel.
Podczas pierwszego miêdzynarodowego "tournee skoczków"
w 1953 roku na skoczniach w Ga - Pa (gdzie noworoczny konkurs
odbywa³ siê od pocz±tku lat 20.) i Innsbrucku rywalizowali
skoczkowie z sze¶ciu pañstw. Wygra³ Norweg Ageir Doelplads.
Obecnie Turniej rozgrywa siê na czterech skoczniach: w
Oberstdorfie, Garmisch- Partenkirchen, Innsbrucku i Bischofshofen.
W 1996 roku, pod presj± niemieckiej telewizji do zawodów
wprowadzono zmiany regulaminowe - podczas kolejnej edycji
Turnieju skoczkowie rywalizowali po raz pierwszy w systemie K.O.
Od tej pory w pierwszej serii ka¿dego z konkursów 50
zawodników walczy o przej¶cie do serii drugiej w parach -
zwyciêzcy ka¿dego z 25 pojedynków zapewniaj± sobie udzia³ w
finale, po czym do³±cza do nich piêciu tak zwanych "lucky
losers", czyli "szczê¶liwych przegranych" z
najlepszymi wynikami. Nowy system, choæ nie zawsze sprawiedliwy
dla skoczków, jest z pewno¶ci± atrakcyjny dla widzów -
przypomnijmy sobie choæby emocjonuj±cy pojedynek z 1 stycznia
2001 roku, kiedy to w jednej parze na skoczni w Innsbrucku
znale¼li siê Martin Schmitt oraz Adam Ma³ysz... i nie
ukrywajmy, ¿e zestawienie tych dwóch zawodników w konkursie
nie by³o przypadkowe.
Nieco symboliczne znaczenie nadano tak¿e celowym rezygnacjom z
udzia³u Svena Hannawalda we wszystkich czterech seriach
kwalifikacyjnych podczas jubileuszowej edycji zawodów w sezonie
2001/2002. Dziêki temu potem móg³ nie tylko zmierzyæ siê
bezpo¶rednio ze zwyciêzc± kwalifikacji, ale tak¿e nosiæ
numer "50", jakby zwiastuj±c swoje historyczne
zwyciêstwo podczas 50. Turnieju Czterech Skoczni. To Sven
Hannawald bowiem jako pierwszy skoczek w licz±cej ju¿ pó³
wieku historii Turnieju wygra³ wszystkie cztery konkursy. I
trzeba dodaæ, ¿e w swej walce nie mia³ sobie równych. Jak
powiedzia³ o nim dwukrotny tryumfator Turnieju Andreas
Goldberger, Sven móg³ przegraæ tylko sam ze sob±, gdyby
pope³ni³ jaki¶ g³upi b³±d.
Wielu specjalistów twierdzi, ¿e wcze¶niej tego wyczynu, jakim
by³o wygranie czterech konkursów podczas jednej edycji Turnieju,
móg³ dokonaæ w sezonie 1971/72 Japoñczyk Yukio Kasaya. On
jednak po wygraniu trzech konkursów zrezygnowa³ z czwartego, by
lepiej przygotowaæ siê do maj±cych siê wkrótce rozpocz±æ
igrzysk olimpijskich w Sapporo. Plan zdobycia tam olimpijskiego
z³ota na du¿ej skoczni popsu³ Kasayi sam Wojciech Fortuna,
zanim to jednak nast±pi³o Turniej Czterech Skoczni wygra³
Norweg Ingolf Mork. Na pierwsze zwyciêstwo swego rodaka w tej
imprezie Japoñczycy musieli czekaæ jeszcze 26 lat, do 1998 roku,
kiedy to Turniej wygra³ Kazuyoshi Fumaki.
Ale Polacy czekali jeszcze d³u¿ej. Do zwyciêstwa Adama
Ma³ysza najwy¿sze dla Polski pi±te miejsca wywalczyli Antoni
Wieczorek w 1962 roku i Stanis³aw Bobak w roku 1975. Nikt z
polskich zawodników nie wygra³ wcze¶niej nawet pojedynczego
konkursu Turnieju, a od 1953 roku odby³o siê ich a¿ 175! Do
niedawna najbardziej cieszy³o nas wywalczone drugie miejsce
wspomnianego ju¿ Stanis³awa Bobaka podczas pierwszego i
ostatniego konkursu Turnieju, potem jego osi±gniêcie
powtórzy³ w 1997 roku Adam Ma³ysz, by w koñcu 4 lata
pó¼niej zwyciê¿yæ pierwszego dnia XXI wieku na olimpijskim
obiekcie w Innsbrucku - obiekcie, który wiosn± 2001 roku
przesta³ istnieæ. Nasz zawodnik okaza³ siê wiêc nie tylko
ostatnim zwyciêzc± rozgrywanych tam zawodów, ale i ostatnim
rekordzist± skoczni (wcze¶niej pobi³ ustanowion± przez Niemca
Dietera Thomê rekordow± odleg³o¶æ 120 metrów o zaledwie
pó³ metra)
Nie by³ to jednak jedyny rekord ustanowiony przez Adama Ma³ysza,
gdy¿ nikt przed nim nie wygra³ wszystkich czterech serii
kwalifikacyjnych, nie zgromadzi³ ponad 1000 punktów w
klasyfikacji ³±cznej Turnieju ani nie uzyska³ przewagi ponad
100 punktów nad drugim zawodnikiem. I chocia¿ w rok pó¼niej
Sven Hannawald zdoby³ o 31.7 punktu wiêcej w klasyfikacji
³±cznej, i to on (a nie jak oczekiwano, nasz zawodnik) wygra³
w Turnieju wszystkie 4 konkursy, nie oznacza to braku kolejnych
wyzwañ dla skoczków. Byæ mo¿e nied³ugo poznamy zawodnika,
który powtórzy wyczyn Hannawalda w dwóch edycjach Turnieju z
rzêdu? Pozostaje nam czekaæ na tego skoczka, który swymi
wystêpami dopisze dalszy ci±g historii Turnieju Czterech
Skoczni...
| sezon |
1. miejsce |
2. miejsce |
3. miejsce |
4. miejsce |
| 1953 |
S. BRADL (AUT) |
H. NAES (NOR) |
A. DOELPLADS (NOR) |
| 1953/1954 |
O. BJOERNSTAD (NOR) |
E. KIRJONEN (FIN) |
S. BRADL (AUT) |
| 1954/1955 |
H. SILVENOINEN (FIN) |
E. KIRJONEN (FIN) |
A. KALLAKORPI (FIN) |
| 1955/1956 |
N. KAMIENSKI (URS) |
S. BRADL (AUT) |
N. SZAMOW (URS) |
| 1956/1957 |
P. UOTINEN (FIN) |
E. KIRJONEN (FIN) |
M. BOLKART (GER) |
| 1957/1958 |
H. RECKNAGEL (DDR) |
N. SZAMOW (URS) |
N. KAMIENSKI (URS) |
| 1958/1959 |
H. RECKNAGEL (DDR) |
W. HABERSATTER (AUT) |
A. HOEL (NOR) |
| 1959/1960 |
M. BOLKART (GER) |
A. PLANK (AUT) |
O. LEODOLTER (AUT) |
| 1960/1961 |
H. RECKNAGEL (DDR) |
O. LEODOLTER (AUT) |
K. KAERKKINEN (FIN) |
| 1961/1962 |
E. KIRJONEN (FIN) |
W. EGGER (GER) |
H. SILVENOINEN (FIN) |
| 1962/1963 |
T. ENGAN (NOR) |
T. YGGESETH (NOR) |
M. BOLKART (GER) |
| 1963/1964 |
V. KANKKONEN (FIN) |
T. YGGESETH (NOR) |
B. PREIML (AUT) |
| 1964/1965 |
T. BRANDTZAEG (NOR) |
B. WIRKOLA (NOR) |
D. MOTEJLEK (TCH) |
| 1965/1966 |
V. KANKKONEN (FIN) |
D. NEUENDORF (DDR) |
B. WIRKOLA (NOR) |
| 1966/1967 |
B. WIRKOLA (NOR) |
S. LICHTENEGGER (AUT) |
D. NEUENDORF (DDR) |
| 1967/1968 |
B. WIRKOLA (NOR) |
J. RASKA (TCH) |
D. NEUENDORF (DDR) |
| 1968/1969 |
B. WIRKOLA (NOR) |
J. RASKA (TCH) |
Z. HUBAC (TCH) |
| 1969/1970 |
H. QUECK (DDR) |
B. WIRKOLA (NOR) |
G. NAPA£KOW (URS) |
| 1970/1971 |
J. RASKA (TCH) |
I. MORK (NOR) |
Z. HUBAC (TCH) |
| 1971/1972 |
I. MORK (NOR) |
H. GLASS (DDR) |
T. KAEYHKÖ (FIN) |
| 1972/1973 |
R. SCHMIDT (DDR) |
H. ASCHENBACH (DDR) |
S. BOCZKOW (URS) |
| 1973/1974 |
H. ASCHENBACH (DDR) |
W. STEINER (SUI) |
B. ECKSTEIN (DDR) |
| 1974/1975 |
W. PÜRSTL (AUT) |
E. FEDERER (AUT) |
K. SCHNABL (AUT) |
| 1975/1976 |
J. DANNEBERG (DDR) |
K. SCHNABL (AUT) |
R. BACHLER (AUT) |
| 1976/1977 |
J. DANNEBERG (DDR) |
W. STEINER (SUI) |
H. GLASS (DDR) |
| 1977/1978 |
K. YLIANTILLA (FIN) |
M. BUSE (DDR) |
M. WEBER (DDR) |
| 1978/1979 |
P. KOKKONEN (FIN) |
H. SUMI (SUI) |
J. DANNEBERG (DDR) |
| 1979/1980 |
H. NEUPER (AUT) |
H. GLASS (DDR) |
M. WEBER (DDR) |
| 1980/1981 |
H. NEUPER (AUT) |
A. KOGLER (AUT) |
J. PUIKKONEN (FIN) |
| 1981/1982 |
M. DECKERT (DDR) |
R. RUUD (NOR) |
P. BERGERUD (NOR) |
| 1982/1983 |
M. NYKAENEN (FIN) |
J. WEISSFLOG (DDR) |
H. BULAU (CAN) |
| 1983/1984 |
J. WEISSFLOG (DDR) |
K. OSTWALD (DDR) |
M. NYKAENEN (FIN) |
| 1984/1985 |
J. WEISSFLOG (DDR) |
M. NYKAENEN (FIN) |
K. OSTWALD (DDR) |
| 1985/1986 |
E. VETTORI (AUT) |
F. NEULAENDTER (AUT) |
J. PUIKKONEN (FIN) |
| 1986/1987 |
E. VETTORI (AUT) |
V. OPAAS (NOR) |
U. FINDEISEN (DDR) |
| 1987/1988 |
M. NYKAENEN (FIN) |
J. WEISSFLOG (DDR) |
J. PARMA (TCH) |
| 1988/1989 |
R. LAAKONEN (FIN) |
M. NYKAENEN (FIN) |
J. WEISSFLOG (DDR) |
| 1989/1990 |
D. THOMA (GER) |
J. WEISSFLOG (DDR) |
R. LAAKONEN (FIN) |
| 1990/1991 |
J. WEISSFLOG (GER) |
A. FELDER (AUT) |
D. THOMA (GER) |
| 1991/1992 |
T. NIEMINEN (FIN) |
M. HOELLWARTH (AUT) |
W. RATHMAYR (AUT) |
| 1992/1993 |
A. GOLDBERGER (AUT) |
N. KASAI (JPN) |
J. SAKALA (TCH) |
| 1993/1994 |
E. BREDESEN (NOR) |
J. WEISSFLOG (GER) |
A. GOLDBERGER (AUT) |
| 1994/1995 |
A. GOLDBERGER (AUT) |
K. FUNAKI (JPN) |
J. AHONEN (FIN) |
| 1995/1996 |
J. WEISSFLOG (GER) |
A.P. NIKKOLA (FIN) |
R. SCHWARZENBERGER (AUT) |
| 1996/1997 |
P. PETERKA (SLO) |
A. GOLDBERGER (AUT) |
D. THOMA (GER) |
| 1997/1998 |
K. FUNAKI (JPN) |
S. HANNAWALD (GER) |
J. AHONEN (FIN) |
| 1998/1999 |
J. AHONEN (FIN) |
N. KASAI (JPN) |
H. MIYAHIRA (JPN) |
| 1999/2000 |
A. WIDHOELZL (AUT) |
J. AHONEN (FIN) |
M. SCHMITT (GER) |
| 2000/2001 |
A. MA£YSZ (POL) |
J. AHONEN (FIN) |
M. SCHMITT (GER) |
| 2001/2002 |
S. HANNAWALD (GER) |
M. HAUTAMAEKI (FIN) |
M. HOELLWARTH (AUT) |
| 2002/2003 |
J. AHONEN (FIN) |
S. HANNAWALD (GER) |
A. MA£YSZ (POL) |
| 2003/2004 |
S. PETTERSEN (NOR) |
M. HOELLWARTH (AUT) |
P. ZONTA (SLO) |
| 2004/2005 |
J. AHONEN (FIN) |
M. HOELLWARTH (AUT) |
T. MORGENSTERN (AUT) |
| 2005/2006 |
J. JANDA (CZ), J.AHONEN (FIN) |
R. LJOEKELSOEY (NOR) |
A. KUETTEL (SUI) |
| 2006/2007 |
A. JACOBSEN (NOR) |
A. SCHLIERENZAUER (AUT) |
S. AMMANN (SUI) |
| 2007/2008 |
J.AHONEN (FIN) |
T. MORGENSTERN (AUT) |
M. NEUMAYER (GER) |
A. MALYSZ |